دانلود کتاب تمهیدات

این کتاب مطالب فراوانی در رابطه با مباحث عرفانی بیان می کند. کتاب تمهیدات اثر عین‌ القضات همدانی است.

دانلود کتاب تمهیدات

مقدمه کتاب “تمهیدات” شامل سه فصل است :
فصل 1 : معرفی آثار عین القضاة
فصل 2 : توضیح وضعیت فعلی
فصل 3 : مفاهیم فلسفی
در تذکرات نوشته شده از قرن ششم تا نهم ، شرح دقیق و قابل اعتمادی از عین القضاة موجود نیست ، اما تاریخنگاران و نویسندگان تذکرات قرن‌ های بعد از او ، توضیحاتی داده‌ اند که ممکن است منسجم و قابل اطمینان نباشند .
پس برای بدست آوردن واقعیت ، ناچار به بررسی آثار قاضی همدانی هستیم ؛ چراکه این آثار ، مهمترین اسناد تاریخی هستند که با استفاده از آن‌ ها می‌ توان به اطلاعات دربارهٔ وی دست یافت . آثار عین القضاة را می‌ توان به سه دسته تقسیم کرد : ۱- آثار دوران جوانی او ، و در مقدمهٔ کتاب “شکوى الغريب” به افکار عرفانی وی اشاره شده است . ۲- در فهرست مآخذ ، نام اکثر کتاب‌ های عربی و فارسی که در آن‌ ها به عین القضاء اشاره شده است ؛ و تذکره‌ نویسان حالات وی را خلاصه کرده و ما از قدیم ترین اقوال آن‌ ها استفاده خواهیم کرد . در صورت تمایل مخاطب به آشنایی بیشتر با نظرات مورخان دربارهٔ قاضی همدانی ، مناسب است که به کتاب ” احوال و آثار عين القضاة ” نوشته دکتر فرمنش مراجعه کند .
آثار عين القضاة
او یازده کتاب در دوران جوانی تألیف کرده است و از این کتاب‌ ها ، جز نام ” واندک ” اطلاعاتی از مضامین آنها که بصورت پراکنده در تألیفات موجود او بجای مانده چیزی در دست نیست . نام تألیفات قاضی همدانی و مختصر اطلاعی که از آنها بجای مانده و اصلش از بین رفته است فهرست وار در اینجا نقل می‌شود :
1- ” قرى العاشى الى معرفة العوران والاعاشي ” .
٢- ” رساله علائية ” : رساله علائیه را آنچنانکه خودش یاد آور می‌ شود برای عوام نوشته است . از طرفی همین مطالب را در ” زبدة الحقایق ” طوری بیان کرده که مخصوص خواص باشد . در رساله دیگرش بنام ” رساله جمالی ” از رساله علائی نام می‌ برد . همچنین صفدی مورخ قرن هشتم هجری نیز رساله علائی را از تصانيف عين القضاة بحساب آورده است .
رساله جمالی که در کتابخانه ملا مراد به ثبت رسیده ، در سه فصل نوشته شده و بحث اصلی آن درباره اهمیت بعثت پیامبران و درمان بیماریهای روحی می باشد . این رساله قبل از تألیف رساله علائی نوشته شده است . همچنین ، نویسنده در مقدمه اش از ضرورت تصحیح واژگان استفاده می‌ کند .
در ادامه ، مؤلف کتاب ” منية الحيسوب ” که نام خود را در رساله شكوى الغريب ذکر کرده ، این کتاب را درباره علم حساب هندی نوشته است . علاوه بر این ، رساله ” نزهة العشاق ونهزة المشتاق ” شامل هزار بیت شعر است که به شکل تغزل سروده شده است .
صولة الباذل الأمون على ابن اللبون ( محب اللبن ) تمثل في البحث عن معنى البعث . وقد كتب القاضي ابن رساله دراسة حول حقيقة النبوة ، ويُلاحظ أن هذه الدراسة تمتاز عن رسالة جمالي وعلاي بوصفها موجهة للمختصين . إن القاضي همداني قام بتأليف هذه الرسالة عندما كان في الحادية والعشرين من عمره .
كما كتب المقدمة إلى اللغة العربية وعلومها الأبية ( الأدب والعلوم العربية )، وكذلك ” تفسير حقائق القرآن ” . كان لدى القاضي نية لنشر كل من هاتين الكتابين في مجلدين منفصلين ، وإلا أن ظروفه الدينية وتوجيهاته لتوجيه التلاميذ حالت دون إتمامهما .
تمامی آثار نوجوانی او بجز رساله‌ای به نام « جمالی » به زبان عربی نگاشته شده بود ؛ اما متأسفانه به جز چند جمله و بعضی بیت‌ های شعر که در رساله شکوی الغریب آمده ، چیز دیگری از آن باقی نمانده است . دسته دوم آثار ، آثاری هستند که پس از ۲۴ سالگی وی نگاشته شده‌اند . این آثار عبارتند از : کتاب ” زبدة الحقائق ” ، یک کتاب فلسفی که درباره حقیقت ذات خدا و صفات او ، حقیقت نبوت ، روز رستاخیز و حالات روح پیش از و بعد از جدایی از بدن است . بنا بر اظهارات خودش ، این کتاب را در سن ۲۴ سالگی نوشته است . قاضی همدانی در یکی از نامه‌ های خود و همچنین در رساله شکوی الغريب به ” زبدة الحقایق ” اشاره کرده است .
باید اشاره کرد که عین القضات مطالب مهم زبدة الحقائق را در شکوی الغریب ذکر نموده است . این مطالب ، که فقهای زمان با استناد به آنها تشدید و اعلام کفر و حکم قتل صادر کرده‌ اند ، او نیز نقل می‌ کند . ابوالقاسم بیهقی ، مؤرخ مشهور قرن هفتم ، از زبدة الحقائق یاد کرده و تنها صفدی از مورخین قرن هشتم به آن اشاره کرده است . اما تنها جامی ، مورخ قرن نهم ، مثالی از این کتاب را به فارسی نقل کرده و از کتاب تمهیدات نیز یک نمونه آورده است . اما جامی و بسیاری از مورخین دیگر ، به اشتباه این دو کتاب را یکسان دانسته و آنها را زبدة الحقائق نامیده‌ اند .
جامی در یکی از کتاب های خود به نام « الدرة الفاخرة » اشاره‌ ای به کتاب عربی ” زبدة الحقایق ” دارد ، اما این کتاب را به طور دقیق معرفی نمی‌ کند و تنها چند صفحه از آن را نقل می‌ کند . ترجمه فارسی این کتاب توسط دو نفر ، یعنی قاضی نور الله شوشتری در قرن یازدهم و حاجی خلیفه در اواخر همان قرن انجام شده است . متأسفانه هیچ اثری از ترجمه زبده الحقایق در کتابخانه‌ های ترکیه یافت نشد .
از طریق یک مستشرق آلمانی که نزدیک 30 سال به بررسی کتابخانه‌ های ترکیه پرداخته است ، اطلاعات جمع‌آوری کرده‌ایم . به ما گفته شد : ” از کجا می‌دانید ترجمه‌ ای از زبده وجود دارد ؟ ” آنها قول مرعشی را نقل کرده و اظهار کرده‌اند : ” با وجود آنکه باید از قول مرعشی استفاده نکنید ؛ زیرا گفته‌ های او گاهی خیال‌ پردازی است . اما دربارهٔ حاجی خلیفه ، معتقدیم که او مانند جامی ، ترجمه زبده الحقایق را شناخته است .”
در این مقاله به معرفی هشت نسخه خطی از ” زبده ” که در کتابخانه‌ های معروف جهان قابل دسترسی است ، می‌ پردازیم و سپس به بررسی سایر آثار “عین القضاة” خواهیم پرداخت . درباره نسخه‌ های خطی موجود از ” زبدة الحقایق ” که تا کنون منتشر نشده ، اطلاعات لازم را ارائه خواهیم داد .
متن برخی اشتباهات در زبان عربی نهایتاً برآورد های بی‌ رنگ و بی‌ فرهنگ ایجاد نموده است . اینگونه موارد معمولاً به علت عدم تسلط به زبان مورد نظر و یا دیکته‌ متن توسط یک فرد غیرمسلط ، به وجود می‌آیند ؛ که نهایتاً منجر به اشتباهات مکرر می‌ شوند . به عنوان نمونه ، تشفّی به‌جای یشفّى و بقوّة به‌ جای لقوّة و همچنین یکن به‌جای یمكن ؛ نمونه‌ هایی از این اشتباهات هستند . همچنین ، در مورد رسم الخط نیز ، اشتباهاتی مانند سنوی به‌جای ثنوی و … معمول است .
این ورژن از مجموعه رسائل عربی شامل آثاری از عین القضاة و راغب و غزالی و چند تن دیگر ، که در کتابخانه کار الله با شماره ۲۰۷۸ قابل دسترس است . این مجموعه تصویر مخطوطه های خود را در چهار جلد در کتابخانه دانشگاه تهران با شماره ۸۹۸ تا ۹۰۱ نگهداری می‌ کند . متن زبدة الحقایق نیز در جلد اول این مجموعه از صفحه ۱ تا ۵۰ قرار دارد و هر صفحه از آن ۲۱ سطر و هر سطر ۱۰ کلمه دارد . این نسخه C در سال ٦٦٩ هجری قمری توسط نسخ درختی نوشته شده است .

ادامه ...
واتس اپ
تلگرام
فیسبوک
لینکدین
پینترست

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ما یک موتور جستجوی کتاب هستیم
اگر کتاب شما به اشتباه در سایت ما قرار گرفته و درخواست حذف دارید
از تلگرام یا ایمیل زیر به ما اطلاع دهید تا سریعا حذف کنیم

کتاب در حال بارگذاری لطفا صبر کنید …