دانلود کتاب تذکره الاولیاء

این کتاب ، ” تذكرة الاولياء ” نام دارد و به تألیف عطار معروف است . باید گفت که در بهار سال ۱۳۴۶ ، من این مقدمه و متن و تعلیقات این کتاب را به دوست و همراه گمنامم ، اکبر زوار ، سپردم تا او آن را چاپ کند . نشر این کتاب به عهده چاپخانه بانک بازرگانی ایران بود و آقای سید کار حروف‌ چینی آن را آغاز کرد . او با حوصله و صبوری ، ساعت‌ ها به تنظیم کلمات و جملات این کتاب پرداخت و به رعایت استاندارد ها و اصول خط و نقطه‌ گذاری توجه کرد .
در تابستان سال ۱۳۴۷ ، نخستین نسخه این اثر وارد بازار شد . این نسخه از نسخه‌ های قبلی کتاب تفاوت‌ های زیادی داشت ؛ زیرا دست‌ نوشته‌ های کهن و اعتباردار که توسط استاد مجتبی مینوی انجام شده بود ، به‌من دسترسی داشت . نور هدایت بزرگی ، همچون بدیع‌الزمان فروزانفر ، راهم روشن می‌ کرد ، و همین اثر باعث بود تا اشتیاق و شور سال‌ های جوانی من درخشان‌ تر شود و بتوانم کار دقیق و مفیدی ارائه دهم . در طول تمامی زمانی که به عنوان دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی به این اثر کار کرده بودم و همچنین در زمانی که بیش از دو سال به چاپ و منتشر آن کار کرده بودم ، سپاس و قدردانی خود را از استاد فروزانفر و سایر اساتید به‌خصوص ابراز می‌ کنم .
همیشه در دید و در نظر من بوده است ، این کتاب ” تذکرة الاولیاء “، در دید دلداران مورد علاقه بود و اساتید ادب آن را تلاش مفیدی می‌ دانستند ، و اشکالات معدود آن را به من معرفی نکردند . پژوهش‌ گران و دانشجویان هم فهمیدند که این کتاب به طور واضح به بسیاری از سوالاتشان پاسخ می‌ دهد ، واگر همه‌ پاسخ‌ ها را نمی‌ آورد ، و این کتاب در دوره ۱۳۴۷ تا ۱۳۸۰ هزاران نسخه به کتابخانه‌ ها و خانه‌ ها ارسال شد . اما در روستای ” حسد‌آباد ” ، افرادی بودند که نامه‌ های ناامیدوارانه می‌ نوشتند و انتقاد می‌ کردند که چرا من به عنوان مؤلف به شكوه این کتاب قزوینی بازگشتم و تذکرة الاولیاء را که او تصحیح کرده بود ، مجدداً تصحیح کرده‌ام ؟ آن‌ ها نمی‌ دانستند که قزوینی هرگز ” تذکرة الاولیاء ” را تصحیح نکرده بلکه فقط مقدمه‌ ای برای تذکرة تصحیح نیکلسن نوشته بود و چاپنده‌ ای در تهران به اسم علامه قزوینی ، حروف چینی پر خطا را از همان نسخه چاپ نمود .
در طی سی و پنج سال گذشته ، من دستنویس های مختلفی از “تذکرة الاولیاء” را بررسی کردم و به این نتیجه رسیدم که نسخه های پاک و معتبر آن ، نسخه هایی است که در پژوهش‌ نامه دکتری ادبیاتم به آن پرداختم ، به ویژه دستنویس سال ۶۹۲ هجری که استاد مینوی فیلم آن را از کتابخانه پیرهدایی ترکیه به دست آورده و نسخه ۷۰۱ هجری که با توصیه استاد سید عبدالله انوار در کتابخانه ملی تهران پیدا کردم . همینطور در همین دوره ، یک نسخه مختصر از “تذکرة الاولیاء” را برای مجموعه کتابهای جیبی فارسی تدارک دیدم که بیشتر برای جوانان مناسب بود و پنج چاپ آن ، نشان‌ دهنده استقبال جوانان علاقمند به ادب و عرفان بود .
در چاپ‌ های گذشته کتاب “تذكرة الاولياء” همراه با مقدمه‌ ها ، تعلیقات و فهرست‌ های مختلف منتشر شده است . اما در این چاپ چهاردهم ، به جای سه فصل مقدمه ، دو مقدمه متفاوت درباره عطار و تذكرة الاولياء به این کتاب افزوده شده است . همچنین ، توضیحات جدیدی در تعلیقات نیز اضافه شده است که قبلاً موجود نبوده‌ اند . علاوه بر این ، حروف چینی این نسخه از کتاب به دلیل استفاده از تکنولوژی‌ های جدید ، بهتر و دقیق‌ تر از نسخه‌ های قبلی است . ناشر این اثر و تیم حروف‌ چینی و طراحی زحمات زیادی را برای بهبود این چاپ انجام داده‌ اند .
در این چاپ ، مقدمه‌ ها ، توضیحات و فهرست‌ ها بازبینی شده و مطالب جدیدی به آنها اضافه شده است . چند اشتباه چاپی نیز پیدا شد که در چاپ قبلی برای آنها تصحیح صورت نگرفته بود . در این گردونه ، تمام این خطاها و چند مورد دیگر که بعداً متوجه آنها شده بودم ، اصلاح شده است . فکر میکنم که این چاپ نسخۀ مطلوب‌ تری از “تذکرة الاولیاء” عطار را به شما ارائه می‌ دهد .
یادآوری از فروزانفر و یادداشتی برای چاپ دوم
گویی صحبت‌ های ما ناقص مانده بود و به جایی نرسیده بودیم ، بنابراین می‌ رویم و آغاز می‌ کنیم .
کجایی ، حافظ ؟ فروزانفر ، آن فرد هوشمند و نوآور زمان خودمان . مردی که از عمق دانش‌ های باستانی تا سرتاسر افکار انسانِ امروز می‌ توانست ببیند . اگر چیزی را می‌ گفت ، دریا بجوشید ، و اگر ساکت باشد ، میدانست :
اطلاعاتی که درباره‌ اش به کار می‌ برد ، با وزینی بود که بهتر از آن نمی‌ توانست باشد و از این رو ، بسیاری از مردم از او تحسین می‌ کردند . حتی اگر کسانی بودند که او را دوست نداشتند ، نمی‌ توانستند مخفی کنند که او یکی از دانشمندان برجسته‌ ای بود .
ویژگی برجسته او توانایی ارزیابی و بازسازی دانش‌ ها بود و ایجاد دانش‌ های جدید ، آن‌ ها که بر طبق گفته خواجه نصیر از علم معمولی بیرون نمی‌ رفتند ، راه به دست آوردن به این قله‌ های برتر را نمی‌ دانستند . عمق دانش او در کتبش نه تنها ارزش‌ های انسانی گسترده را نشان می‌ داد ، بلکه زبان‌ دل پر مهرش را هم به جایی که شایسته است نشان نمی‌ داد . در واقع ، جای او خالی است ، شاید برای سال‌ ها و قرن‌ ها ، به یادش خیر! روزی که نسخه‌ ای از چاپ اول کتاب “تذکرة الأولياء” اثر عطار را به خانه‌ اش بردم ، هرگز فکر نمی‌ کردم که یک مرد با آن همه حیاتی که در وجودش به چشم می‌ آمد ، روزی مرده و رفته باشد . اما کمتر از دو سال از آن زمان می‌ گذشت که او ناگهان …
“تذکرة الأولياء” پایان‌ نامه دکتری من بود در رشته زبان و ادبیات فارسی . فروزانفر راهنمای اصلی این پایان‌نامه بود و در کنار او ، راهنمای روانشناسی دکتر محمد معین و استاد دکتر حسن مینوچهر و چندین بار بازنگری و یاد آوری از استاد دکتر سید صادق گوهرین و استاد دکتر حسین خطیبی نوری ، که همگی به من بسیار بستگاندند . از زمان مطالعه این کتاب ، مدیون گروهی از علاّمه و دوستان گرامی هستم که یاد خیرشان در اینجا باید آورده شود .
در جستجوی منابع برای مقدمه و تعلیقات کتاب “تذكرة الاولياء”، همیشه از دانش بی‌ پایان استاد سید عبدالله انوار بهره برده‌ ام . آقای محمد تقی دانشجو ، با استفاده از ترجمه‌ این کتاب ارزشمند ، به من کمک کرده است .
نسخهٔ خطی ” تذكرة الاولياء “٬ که این اصلاح بر اساس آن است ، در ترکیه به کوشش استاد مجتبی مینوی فیلمبرداری شده است . دوستان دانشمندم دکتر حسین لسان و دکتر علی اصغر حلبی هیچ کمکی را از یاد نبرده‌ اند .
آقا اکبر زوار مهربان ، سرمایه‌ گذاری در چاپ این کتاب را بر عهده گرفته‌ اند ، کاری که در این زمان بسیار سخت بوده است . همسرم پروین انوار نیز با یافتن منابع و فراهم آوردن فهرست کتاب ، به‌ طور قابل توجهی به من کمک کرده است .
از همه شما سپاسگزارم و امیدوارم که این لطف‌ های بزرگ را شایسته ببینم .